Ο Dracula του Bram Stoker είναι από αυτά τα βιβλία που μοιάζουν να γράφτηκαν στο κρύο φως ενός κεριού, με τη φαντασία να τρέχει και τη νύχτα να ακούει. Κι όμως, πίσω από τον Κόμη που ταξιδεύει από την Τρανσυλβανία στο Λονδίνο, δεν βρίσκεται μια ιδιοφυία που απλώς “εμπνεύστηκε”. Βρίσκεται ένας άνθρωπος που έψαξε, διάβασε, άκουσε ιστορίες και μάζεψε κομμάτια από έναν ολόκληρο αιώνα φόβου. Ο Stoker δεν έπλασε τον βρικόλακα από το μηδέν, τον έραψε με νήματα που υπήρχαν πολύ πριν από εκείνον.
Μια από τις πρώτες του πηγές ήταν ο John Polidori και το The Vampyre, όπου ο βρικόλακας εμφανίζεται για πρώτη φορά σαν αριστοκράτης, ένας άντρας γοητευτικός και επικίνδυνος. Αυτό το μοτίβο, ο “σκοτεινός ευγενής”, έδωσε στον Stoker τη βάση για τον Dracula. Λίγο αργότερα, ήρθε η Carmilla του Sheridan Le Fanu, μια ιστορία γεμάτη ατμόσφαιρα, επιθυμία και υπαινιγμούς. Η Ανατολική Ευρώπη γίνεται σκηνικό, η αφήγηση περνά μέσα από τους αθώους αφηγητές, και ο βρικόλακας αποκτά ανθρώπινη μορφή. Εκεί, ο Stoker βρήκε το ύφος που έψαχνε.
Και μετά εμφανίζεται ο Vlad Țepeș. Η φήμη του, οι ιστορίες με ανασκολοπισμούς, η καταγωγή από την Τρανσυλβανία, το όνομα “Dracula” από το Τάγμα του Δράκου. Δεν χρειάστηκε να πιστέψει τίποτα υπερφυσικό — η Ιστορία είχε ήδη γράψει κάτι αρκετά σκοτεινό. Ο Stoker απλώς το χρησιμοποίησε. Ο Vlad δεν ήταν βρικόλακας, αλλά ο θρύλος του είχε ήδη αρκετό αίμα για να τροφοδοτήσει έναν μύθο.
Όμως η πιο βαθιά και προσωπική έμπνευση του Stoker δεν ήρθε από κάποιο κάστρο, αλλά από τις ιστορίες της μητέρας του για τη χολέρα που χτύπησε το Sligo. Πτώματα στους δρόμους, άνθρωποι θαμμένοι ζωντανοί από φόβο, μια πόλη που ασφυκτιούσε από τον πανικό. Για ένα παιδί, αυτές οι εικόνες είναι αρκετές για να ριζώσουν για πάντα. Εκεί γεννήθηκε η ιδέα του “ζωντανού νεκρού”, της αρρώστιας που απλώνεται σαν σκιά. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρώτος τίτλος του Dracula ήταν The Undead.
Το τελευταίο κομμάτι μπήκε στο Whitby, στο βόρειο Yorkshire. Ο Stoker πήγε για διακοπές και γύρισε με σκηνικά που θα ζήλευε κάθε γοτθικό μυθιστόρημα: τα 199 σκαλιά που οδηγούν στην ερειπωμένη αββαείο, το κοιμητήριο προς τη θάλασσα, το πραγματικό ναυάγιο που θα γινόταν η Demeter. Ακόμη και το “Swales”, το πρώτο θύμα του Dracula, ήταν γραμμένο σε μια παλιά ταφόπλακα. Η πραγματικότητα είχε ήδη γράψει το μισό βιβλίο· ο Stoker απλώς το ανακάλυψε.
Ο Dracula δεν είναι μόνο τρόμος. Είναι η Ευρώπη του 19ου αιώνα: οι ασθένειες, οι θρύλοι, οι πόλεμοι, οι μνήμες, οι φόβοι που πέρασαν από στόμα σε στόμα. Από τον Vlad τον Ανασκολοπιστή μέχρι τις ιστορίες του Sligo και τα βράχια του Whitby, ο Stoker έπλεξε έναν μύθο που συνεχίζει να μας στοιχειώνει. Και ίσως αυτός να είναι ο λόγος που ο Dracula δεν “γερνάει”: γιατί μιλάει για φόβους που δεν έφυγαν ποτέ.
