Το σημερινό μας κείμενο θα έχει θέμα την λέξη καρτάνα, που αλλιώς την χρησιμοποιούμε σήμερα και άλλη σημασία είχε παλαιότερα.
Η λέξη καρτάνα προέρχεται από την λατινική λέξη quartana, που σημαίνει τέσσερα ή τέταρτό, εξού και έχουμε στην κυπριακή γλώσσα το κάρτο (15 λεπτά, ένα τέταρτο). Οι λέξεις quartana febbre, σημαίνουν τεταρταίος πυρετός, που είναι ο επαναλαμβανόμενος πυρετός κάθε τέσσερις ημέρες και ήταν χαρακτηριστικό γνώρισμα της ελονοσίας. Την τότε εποχή λέγοντας quartana υποδήλωνε τον συγκεκριμένο πυρετό.
Στις μέρες μας, η καρτάνα δεν έχει καλή σημασία αν και αυτό δεν ισχύει πάντοτε. Η λέξη χρησιμοποιείται μόνο για γυναίκες και όχι για άντρες. Λέγοντας κάποια καρτάνα, εννοείς ότι είναι κακός χαρακτήρας, ελεύθερων ηθών ή και κάποια που μπορεί να προκαλέσει προβλήματα κάπου “πρόσεχε την τούτην τζαι εν μιάλη καρτάνα”.
Όπως προανέφερα, αυτό δεν ισχύει πάντα αφού καρτάνα μπορείς να αποκαλέσεις και κάποια γυναίκα πολύ έξυπνη, πολύ πονηρή “μεν την χωρείς έτσι τούτην τζαι εν μιάλη καρτάνα”.
Συνοψίζοντας να αναφέρω πως η λέξη καρτάνα δεν έχει σχέση με την λέξη ταρτάνα ή νταρντάνα, όπως την λεν στην Ελλάδα. Γι’ αυτήν την λέξη θα γράψουμε μια άλλη φορά!
