Το Serra Pelada ήταν χρυσωρυχείο στη Βραζιλία, νότια των εκβολών του Αμαζονίου, στον δήμο Curionópolis.

Το 1979, ένα παιδί που κολυμπούσε στις όχθες του ποταμού βρήκε ένα κομμάτι χρυσού 6 γραμμαρίων. Η είδηση διέρρευσε πολύ γρήγορα έτσι σε σύντομο διάστημα χιλιάδες εξερευνητές χρυσού έτρεξαν για να επωφεληθούν.

Πριν γίνουν οι κατάλληλες υποδομές, ο μόνος τρόπος για να φτάσεις στο ορυχείο ήταν με αεροπλάνο ή με πόδια έτσι οι ανθρακωρύχοι πλήρωναν μεγάλα ποσά για να πείσουν τα ταξί να τους πάρουν στο πλησιέστερο σημείο. Μετά περπατούσαν την υπόλοιπη απόσταση που ήταν 15 χιλιόμετρα περίπου.

Το ορυχείο δεν είχε νόμους. Υπήρχε μεγάλη εκμετάλλευση των εργαζομένων από τους εργοδότες αφού χρέωναν τα βασικά αγαθά σε τρομερά ψηλές τιμές. Επιπλέον, η πορνεία, το αλκοόλ και οι φόνοι έγιναν καθημερινότητα.

Παρασυρμένοι από τους ανέμους που κουβαλούν τον υπαινιγμό της τύχης, οι άνδρες έρχονται στο χρυσωρυχείο της Serra Pelada. Κανείς δεν μεταφέρεται εκεί με τη βία, αλλά μόλις φτάσουν, όλοι γίνονται σκλάβοι του ονείρου του χρυσού και της ανάγκης να παραμείνουν ζωντανοί. Μόλις μπείς μέσα, καθίσταται αδύνατο να φύγεις.

Sebastião Salgado

Όλο αυτό το χάος ανάγκασε τον βραζιλιάνικο στρατό να αναλάβει το ορυχείο και να επιβάλει την τάξη.

Το ορυχείο απασχολούσε περίπου 100000 άτομα που ζούσαν σε άθλιες συνθήκες.

Σε κάθε ανθρακωρύχο, ανατέθηκε μια περιοχή 2*2 μέτρα. Έσκαβαν προς τα κάτω ώστε να βρουν χρυσό. Αυτό ήταν πολύ επικίνδυνο γιατί όσο πιο βαθιά έσκαβαν, γινόταν δομικά ανασφαλές τα γύρω τετράγωνα μέχρι που κάποια κατέρρεαν σκοτώνοντας τους άλλους εργάτες.

Ο κάθε εκσκαφής γέμιζε με λάσπη τον σάκο των 30 με 60 κιλών και στη συνέχεια το μετέφερνε στην κορυφή του ορυχείου, όπου κοσκινιζόταν για χρυσό. Κατά μέσο όρο, οι εργαζόμενοι πληρώνονταν 20 σεντς για το σκάψιμο και τη μεταφορά κάθε σάκου, με μπόνους εάν ανακαλυφθεί χρυσός.

Το Serra Pelada, στο αποκορύφωμά του, ήταν μεγαλύτερο υπαίθριο χρυσωρυχείο στον κόσμο αλλά και το πιο βίαιο. Ενώ ο στρατός απαγόρευσε την πορνεία και το αλκοόλ στο ορυχείο, στην διπλανή πόλη χιλιάδες γυναίκες και ανήλικα κορίτσια επιδίδοντας στην πορνεία με αντάλλαγμα χρυσό. Περίπου 60-80 ανεξιχνίαστοι φόνοι συνέβαιναν στην πόλη μηνιαίως.

*********************************

Ο βραζιλιάνος φωτογράφος Sebastião Salgado ταξίδεψε στο ορυχείο απεικονίζοντας την απόλυτη τρέλα και το χάος.