Οι δεσμοί μεταξύ των Λατίνων και των Κυπριών είναι βαθιά ριζωμένοι στην ιστορία του νησιού μας αφού χρονολογούνται από το 1126, όταν έμποροί από την Βενετία και την Γένοβα εγκαταστάθηκαν στο νησί.
Η ιστορία της λατινικής κοινότητας στο νησί ξεκίνησε ουσιαστικά 66 χρόνια αργότερα, το 1192, όταν ο τιτουλάριος Φράγκος βασιλιάς της Ιερουσαλήμ, Γκυ ντε Λουζινιάν, αγόρασε το νησί από το σταυροφόρο βασιλιά της Αγγλίας, Ριχάρδο Α’ το Λεοντόκαρδο, που το είχε καταλάβει το 1191. Αυτή η νέα τάξη πραγμάτων για την Κύπρο είχε ως αποτέλεσμα την μαζική μετανάστευση ρωμαιοκαθολικών Χριστιανών και άλλων λαών, όπου τους δόθηκαν φέουδα και άλλα προνόμια.
Στο πέρασμα των αιώνων η λατινική κοινότητα είχε συμβάλει σε πολλούς τομείς στο νησί, ειδικότερα όμως στην εκπαίδευση. Τα λατινικά εκπαιδευτήρια ήταν πάντα ανοικτά, για όλον τον κόσμο, ανεξαρτήτως καταγωγής, θρησκεύματος ή εθνικότητας, δίδοντας την ευκαιρία σε χιλιάδες μαθητές για μόρφωση. Παλαιότερα, τα εκπαιδευτήρια διέθεταν και οικοτροφεία έτσι πολλοί μαθητές από το εξωτερικό μπορούσαν να φοιτήσουν στα λατινικά σχολεία της Κύπρου.
Από τα πιο φημισμένα σχολεία που είχε η λατινική κοινότητα και που ακόμη λειτουργεί, είναι το κολλέγιο Τέρρα Σάντα όπου είναι και το αρχαιότερο εκπαιδευτικό ίδρυμα στην Κύπρο. Ιδρύθηκε το 1646 από Φραγκισκανούς μοναχούς σαν αρρεναγωγείο και ήταν κοντά την εκκλησία του Τιμίου Σταυρού. Από το 1955 το σχολείο μεταφέρθηκε σε ιδιόκτητο κτήριο στην Ακρόπολη, παρέχοντας συνολική εκπαίδευση, δηλαδή από Νηπιαγωγείο μέχρι Λύκειο, ενώ από την δεκαετία του 70’ έπαψε να λειτουργεί μονάχα σαν αρρεναγωγείο.
Ένα άλλο σπουδαίο σχολείο της Λατινικής κοινότητας, που επίσης λειτουργεί σήμερα, είναι η σχολή Αγίας Μαρίας όπου ιδρύθηκε το 1923 από Φραγκισκανές μοναχές και λειτουργούσε ως παρθεναγωγείο. Αρχικά βρισκόταν κοντά στα σημερινά γραφεία της Μητρόπολης Λεμεσού ενώ από το 1965 λειτουργεί σε καινούργιο κτήριο κοντά στα δικαστήρια, παρέχοντας και αυτό συνολική εκπαίδευση. Από το 2000 έπαψε να λειτουργεί μονάχα ως παρθεναγωγείο.
Άξιο αναφοράς γι’ αυτά τα σχολεία είναι ότι λειτουργούν ως ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά σχολεία, όπου εδώ και δεκαετίες καλλιεργούν και προωθούν την πολυπολιτισμικότητα.
Συνοψίζοντας να αναφέρω πως παλαιότερα λειτουργούσαν και άλλα λατινικά εκπαιδευτήρια στην Κύπρο, όπως οι σχολές του Αγίου Ιωσήφ στη Λάρνακα (1845-1990), τη Λεμεσό (1877-1921) και τη Λευκωσία (1884-1996) που λειτουργούνταν από τις μοναχές του Τάγματος του Αγίου Ιωσήφ της Εμφανίσεως, οι σχολές Τέρρα Σάντα στη Λάρνακα (1844-1939 και 1950-1956) και τη Λεμεσό (1860-1939 και 1951-1956), που λειτουργούνταν από τους Φραγκισκανούς μοναχούς, όπως επίσης και οι σχολές Τέρρα Σάντα στον Κορμακίτη (1936-1981) και την Αμμόχωστο (1952-1974), που λειτουργούνταν από τις Φραγκισκανές μοναχές του Τάγματος της Ιεράς Καρδίας του Ιησού.
